Mu Africa, zinthu zopangidwa ndi pulasitiki zalowa m'mbali zonse za miyoyo ya anthu. Ziwiya za pulasitiki monga mbale, mbale, makapu, supuni ndi mafoloko, zimagwiritsidwa ntchito kwambiri m'malo odyera ndi m'nyumba za ku Africa chifukwa cha mtengo wake wotsika, wopepuka komanso wosasweka.Kaya mumzinda kapena kumidzi, matebulo apulasitiki amagwira ntchito yofunika kwambiri. Mumzinda, matebulo apulasitiki amapereka zinthu zosavuta pa moyo wachangu; M'madera akumidzi, ubwino wake wovuta kuswa ndi mtengo wotsika ndi wodziwika kwambiri, ndipo wakhala chisankho choyamba cha mabanja ambiri.Kuwonjezera pa mbale zophikira patebulo, mipando ya pulasitiki, mabaketi apulasitiki, miphika yapulasitiki ndi zina zotero zimapezekanso kulikonse. Zinthu zapulasitiki izi zabweretsa zinthu zothandiza kwambiri pa moyo wa tsiku ndi tsiku wa anthu aku Africa, kuyambira kusungira zinthu m'nyumba mpaka kuntchito za tsiku ndi tsiku, ndipo kugwiritsa ntchito kwawo kwawonetsedwa bwino.
Nigeria ndi imodzi mwa misika yayikulu yogulitsa zinthu zapulasitiki zaku China. Mu 2022, China idatumiza katundu wokwana 148.51 biliyoni wa yuan ku Nigeria, ndipo zinthu zapulasitiki zinali zambiri.
Komabe, m'zaka zaposachedwapa, boma la Nigeria lakweza msonkho wa zinthu zosiyanasiyana zogulira kunja kuti liteteze mafakitale am'deralo, kuphatikizapo zinthu zapulasitiki. Kusintha kwa mfundo kumeneku mosakayikira kwabweretsa mavuto atsopano kwa ogulitsa aku China, kuonjezera ndalama zogulira kunja komanso kupangitsa mpikisano pamsika wa Nigeria kukhala wolimba kwambiri.
Koma nthawi yomweyo, kuchuluka kwa anthu ku Nigeria komanso kukula kwachuma kumatanthauzanso kuthekera kwakukulu pamsika, bola ngati ogulitsa kunja angathe kuyankha moyenera kusintha kwa mitengo, kukonza kapangidwe ka malonda ndi kuwongolera ndalama, akuyembekezekabe kuchita bwino pamsika wa dzikolo.
Mu 2018, Algeria idatumiza katundu wokwana $47.3 biliyoni kuchokera padziko lonse lapansi, womwe $2 biliyoni unali wapulasitiki, womwe umapanga 4.4% ya katundu wonse wochokera kunja, ndipo China ndi imodzi mwa ogulitsa ake akuluakulu.
Ngakhale kuti misonkho ya zinthu zopangidwa ndi pulasitiki ku Algeria ndi yokwera, kufunikira kwa msika kokhazikika kukukopabe mabizinesi aku China otumiza kunja. Izi zimafuna makampani kuti agwire ntchito molimbika pakuwongolera mtengo ndi kusiyanitsa zinthu, mwa kukonza njira zopangira, kuchepetsa ndalama, ndikupanga zinthu zopangidwa ndi pulasitiki zokhala ndi mawonekedwe ndi mapangidwe apadera kuti athe kuthana ndi kukakamizidwa kwa mitengo yokwera ndikusunga gawo lawo pamsika wa Algeria.
Buku lakuti "Macro Plastic Pollution Emission Inventory from Local to Global" lomwe linafalitsidwa mu magazini yodziwika bwino ya Nature likuwonetsa mfundo yodziwikiratu: Mayiko aku Africa akukumana ndi mavuto aakulu pa nkhani ya kuipitsidwa kwa pulasitiki. Ngakhale kuti Africa ndi 7% yokha ya kupanga pulasitiki padziko lonse lapansi, imadziwika kwambiri pankhani ya kuipitsidwa kwa mpweya pa munthu aliyense. Chifukwa cha kuchuluka kwa anthu m'derali, kuipitsidwa kwa pulasitiki pa munthu aliyense kukuyembekezeka kufika pa 12.01 kg pachaka, ndipo Africa ikhoza kukhala imodzi mwa mayiko omwe akuipitsa kwambiri pulasitiki padziko lonse lapansi m'zaka zikubwerazi. Pokumana ndi vutoli, mayiko aku Africa ayankha pempho lapadziko lonse loteteza chilengedwe ndipo apereka lamulo loletsa pulasitiki.
Pofika mu 2004, dziko laling'ono la ku Central Africa la Rwanda linatsogola, kukhala dziko loyamba padziko lonse lapansi kuletsa kwathunthu zinthu zapulasitiki zogwiritsidwa ntchito kamodzi, ndipo linawonjezera zilango mu 2008, ndipo likunena kuti kugulitsa matumba apulasitiki kudzakumana ndi kundende. Kuyambira pamenepo, funde loteteza chilengedwe lafalikira mwachangu ku Africa konse, ndipo Eritrea, Senegal, Kenya, Tanzania ndi mayiko ena atsatira zomwezo ndikugwirizana ndi ziletso za pulasitiki. Malinga ndi ziwerengero za Greenpeace zaka ziwiri zapitazo, m'maiko opitilira 50 ku Africa, mayiko ndi madera opitilira gawo limodzi mwa magawo atatu aletsa kugwiritsa ntchito pulasitiki yogwiritsidwa ntchito kamodzi. Zipangizo zapulasitiki zachikhalidwe zawononga kwambiri chilengedwe chifukwa cha zovuta kuwononga mawonekedwe ake, kotero zakhala malo ofunikira kwambiri pakuletsa pulasitiki. Pachifukwa ichi, zida zapulasitiki zowonongeka zinayamba kugwiritsidwa ntchito ndipo zakhala njira yosapeŵeka yopitira patsogolo mtsogolo. Mapulasitiki owonongeka amatha kusungunuka kukhala zinthu zopanda vuto kudzera mu ntchito ya tizilombo toyambitsa matenda m'chilengedwe, zomwe zimachepetsa kwambiri kuipitsa kwa zinthu zachilengedwe monga dothi ndi madzi. Kwa makampani aku China omwe amatumiza kunja, izi ndi zovuta komanso mwayi wosowa. Kumbali imodzi, makampani amafunika kuyika ndalama zambiri komanso mphamvu zaukadaulo, kafukufuku ndi chitukuko komanso kupanga zinthu zapulasitiki zowonongeka, zomwe mosakayikira zimawonjezera mtengo ndi malire aukadaulo wazinthu; Koma kumbali ina, kwa makampani omwe ali oyamba kudziwa ukadaulo wopanga mapulasitiki owonongeka ndipo ali ndi zinthu zapamwamba, uwu udzakhala mwayi wofunikira kwa iwo kuti apeze mwayi wopikisana kwambiri pamsika waku Africa ndikutsegula malo atsopano pamsika.
Kuphatikiza apo, Africa ikuwonetsanso zabwino zazikulu zomwe zabadwa nazo pankhani yobwezeretsanso zinthu pogwiritsa ntchito pulasitiki. Panali achinyamata aku China ndi mabwenzi pamodzi kuti asonkhanitse ma yuan mazana ambiri a ndalama zoyambira, anapita ku Africa kukakhazikitsa fakitale yopangira pulasitiki, zomwe kampaniyo imapeza phindu la pachaka kufika pa ma yuan 30 miliyoni, kukhala bizinesi yayikulu kwambiri mumakampani omwewo ku Africa. Zikuoneka kuti msika wa pulasitiki ku Africa udakali mtsogolo!
Nthawi yotumizira: Novembala-29-2024